De hoofdpijn-detective

Een 17-jarige Rick komt op mijn neurologisch spreekuur samen met zijn moeder. “Waar kan ik je mee helpen?”, vraag ik hem vriendelijk. “Mijn zoon heeft enorme last van hoofdpijn en wil ervan af”, antwoordt zijn moeder kordaat, voordat hij zelf wat kon zeggen. Hij knikt bevestigend. Merkwaardig dat zijn moeder het woord doet, terwijl Rick nagenoeg volwassen is. De rest van ons gesprek verloopt op dezelfde manier, waarbij Rick de helft van de vragen beantwoordt en zijn moeder de andere helft. 

Als arts ben je een regelrechte detective: wat is er gebeurd en wie zijn de daders? Zo ook hier. Naar aanleiding van het gesprek (de ‘anamnese’) en het neurologisch onderzoek kom ik erachter dat er sprake is van spanningshoofdpijn. De daders blijken een behoorlijk lange schermtijd van 10 uur per dag en erg wisselende bedtijden. Zo gaat hij de ene avond om tien uur naar bed, de andere dag kan dat om twee uur in de nacht pas zijn, met een bijbehorend slechte kwaliteit van slaap. Dit is eigenlijk goed nieuws, want het geeft aangrijpingspunten om deze spanningshoofdpijn aan te pakken! 

“Uit mijn onderzoek is duidelijk geworden dat je last hebt van spanningshoofdpijn”, leg ik Rick uit. Hij en zijn moeder luisteren aandachtig. “Spanningshoofdpijn wordt beïnvloed door leefstijlfactoren. Zo te horen zit jij veel achter een scherm en heb jij een onregelmatige bedtijden, wat waarschijnlijk bijdraagt aan de ernst van je hoofdpijn. Om de hoofdpijn te verminderen, is het verstandig om op regelmatige tijden naar bed te gaan. Verder is het belangrijk om je schermtijd sterk te verminderen tot maximaal een uur of twee per dag.” 

Voordat ik mijn uitleg kan voltooien, valt de moeder van Rick mij in de reden: “Dit is echt belachelijk wat u voorstelt”, zegt ze met verheven stem, “mijn zoon is jonge kerel. Misschien kan hij een paar uurtje minderen per dag, maar maximaal twee uur op de televisie of de telefoon is voor hem echt niet haalbaar!” Rick kijkt me ondertussen uitdrukkingsloos aan. Het is duidelijk dat hij niet veel te zeggen heeft in deze discussie. “Mevrouw”, antwoord ik, me richtend tot de moeder, “als Rick zijn leefstijl aanpast, kan zijn hoofdpijn enorm verbeteren.” Mijn woorden vallen helaas voor dovemans oren. We maken een telefonische controle afspraak, waarna zij mijn spreekkamer vlot verlaten.

“Hallo mevrouw, hoe gaat het met Rick?”. Ons laatste gesprek zit me niet lekker. Hoewel we onderhand drie maanden verder zijn, ben ik pessimistisch over een mogelijke vooruitgang. “Het gaat niet zo goed”, vertelt zijn moeder me. “Rick zit momenteel in de gevangenis”. Ik schrik van het antwoord en informeer hoe dat gekomen is. Ze legt uit dat hij betrokken is geraakt bij een misdrijf en dat hij nu al een paar maanden in de gevangenis zit. “Weet u”, zegt ze “toen we bij u waren geweest, was ik erg sceptisch over de invloed van Ricks leefstijl op zijn hoofdpijn en de adviezen die u gaf. Maar in de gevangenis hanteren ze strikte regels, waardoor Rick nu dagelijks op tijd in bed ligt. Ook kan hij daar kan hij niet veel achter de televisie zitten of op zijn telefoon.” Zijn moeder gaat verder: “Ik had het niet verwacht, maar zijn hoofdpijn is onderhand nagenoeg verdwenen.”

>

Spanningshoofdpijn komt veel. Ongeveer 60-90% van alle mensen maakt in zijn leven minimaal één episode van spanningshoofdpijn door. Deze hoofdpijn wordt gekenmerkt door een drukkend bandgevoel rondom het hoofd met eventueel misselijkheid. Vaak is deze hoofdpijn continu aanwezig, waarbij de ernst op en af gaat. De oorzaak van spanningshoofdpijn is vooralsnog onbekend.

Leefstijl is uitermate belangrijk bij het voorkómen en verbeteren van spanningshoofdpijn. De belangrijkste onderdelen om spanningshoofdpijn te verbeteren zijn: schermtijd, slaap, voeding en stress. 

Probeer schermtijd zoveel mogelijk te verminderen. Schermtijd is de tijd die je achter een beeldscherm doorbrengt, zoals een computer, televisie, telefoon of laptop. Het beste zou zijn om helemaal niet achter een scherm te zitten, maar dat is vaak niet realistisch. Probeer je schermtijd te verminderen naar ongeveer 1-2 uur per dag. Een goede strategie om dit te bereiken, is om een globaal dagschema te maken. In dat schema bepaal jij wanneer en hoe lang je achter je elektronica gaat zitten voor studie, werk of ontspanning. Door een dagschema te volgen, voorkom je extra schermtijd uit verveling en heb je ook nog eens een efficiënte inrichting van je dag. Een andere strategie is om alternatieven te zoeken voor ontspanning. Zo kan je in van achter de televisie op je telefoon te zitten ook gaan lezen (geen E-book) of afspreken met vrienden.

Slaap is ontzettend belangrijk in het leven. Een goede nachtrust geeft je meer energie en focus. Een goed advies ter verbetering van spanningshoofdpijn is om op regelmatige tijden naar bed te gaan. Het beste is tussen negen en tien uur ’s avonds met het streven om minimaal acht uur nachtrust te hebben. De uren die je vóór middernacht slaapt, tellen voor twee. Probeer dezelfde slaaptijden aan te houden, dan went je lichaam hieraan, wat leidt tot een optimale nachtrust. En probeer tot twee uur voor het slapen niet achter een scherm te zitten; het licht wat je hierdoor binnen krijgt, doet je lichaam namelijk geloven dat het dag is, waardoor je minder makkelijk in slaap kan vallen. 

Ook voeding speelt een flinke rol bij spanningshoofdpijn. Onderdelen uit de voeding om te vermijden bij spanningshoofdpijn zijn cafeïne, aspartaam, MSG/Ve-tsin, tyramine. Cafeïne zit o.a. in koffie, zwarte thee, cola en chocolade. Let erop om de cafeïne rustig af te bouwen, omdat plots stoppen de hoofdpijn kan verergeren. Aspartaam is een kunstmatige zoetstof welke in een verscheidenheid aan producten zit, waaronder energydranken, chocolade, vruchten- en frisdranken. Let dus goed op de lijst van ingrediënten van de voeding.  MSG is een smaakversterker en hoofdbestanddeel van de Oosterse smaakmaker Ve-tsin, welke je met name vindt in Chinees/Indonesisch eten en onder meer kant- en klaar maaltijden en snacks. Tyramine is een stof die o.a. voorkomt in chocolade, wijn, bier en bepaalde fruitsoorten. Ook adviseren wij roken te staken en niet te veel alcohol te nemen, maximaal 1 bier of wijn per dag. Samenvattend zijn praktische adviezen zijn om geen koffie, cola, zwarte thee of energydranken te nemen, roken te staken, alcohol te matigen. Het optimaliseren van je voedingspatroon kan een enorm effect hebben op de hoofdpijn!

Het zal niemand verbazen dat stress hoofdpijn kan veroorzaken en verergeren. Voor stress zijn geen kant-en-klare oplossingen, want iedereen is anders en heeft zijn eigen problemen. Mocht het mogelijk zijn om de oorzaak van stress weg te nemen, is dit uiteraard enorm gunstig voor spanningshoofdpijn. Helaas is dit niet altijd mogelijk. Als de stress niet weg te nemen is, dan is een alternatief om beter met de stress om te gaan. Goede manieren op dit te doen zijn mindfulness, yoga, ontspanningstherapie of een persoonlijke aanpak waarvan u weet dat deze voor u werkt.

Als laatste is het belangrijk om niet te veel pijnstilling te gebruiken voor spanningshoofdpijn. Het dagelijks nemen van bepaalde pijnstillers kan namelijk een tweede soort hoofdpijn veroorzaken, genaamd medicatie-overgebruikshoofdpijn. Beperk daarom het gebruik van reguliere pijnstillers (paracetamol, ibuprofen/diclofenac, tramadol) tot maximaal 15 dagen per maand en het gebruik van triptanen (sumatriptan, rizatriptan) tot maximaal 10 dagen per maand.

Ken jij mensen die baat kunnen hebben bij dit verhaal? DEEL of LIKE dit bericht, zodat we ook hen kunnen bereiken. Wij zijn ontzettend dankbaar voor jouw steun!

Uit privacyoverwegingen zijn geen echte namen gebruikt van patiënten of artsen.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*